Skip to main content
Overlevingskans en levensverwachting bij leukemie: wat de cijfers echt betekenen
LeukemieArtikelYARN

Overlevingskans en levensverwachting bij leukemie: wat de cijfers echt betekenen

Overlevingscijfers bij leukemie beschrijven groepen mensen die jaren geleden hun diagnose kregen, niet jou. Lees hoe de overleving in Europa verschilt per type en leeftijd, wat de cijfers niet kunnen vertellen en wat je aan je hematoloog kunt vragen.

Geschreven doorIrina Kolomiiets
Gecontroleerd doorŠarūnas Narbutas
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:

Belangrijkste inzichten

  • Een overlevingscijfer bij leukemie is een groepsgemiddelde op basis van mensen die jaren geleden hun diagnose kregen. Het beschrijft een populatie, niet de persoon die het leest [1].
  • De belangrijkste typen gedragen zich als verschillende ziekten. In Europa bedroeg de vijfjaarsoverleving bij volwassenen die in 2006 tot 2008 hun diagnose kregen 69,0% voor chronische lymfatische leukemie (CLL) en 14,8% voor acute myeloïde leukemie (AML), zonder het subtype acute promyelocytenleukemie (APL) mee te tellen [2].
  • Leeftijd verandert het beeld. In een Europees onderzoek was naar schatting 90% van de kinderen van 1 tot 4 jaar bij wie begin jaren 2000 acute lymfatische leukemie (ALL) werd vastgesteld genezen, tegenover 48% van de mensen van 20 tot 24 jaar [3].
  • De gepubliceerde statistieken lopen achter op de behandelingen. De recentste Europese cijfers hier gaan over mensen die tot en met 2013 hun diagnose kregen [1], en in 2018 werd in de EU een CAR-T-celtherapie voor ALL goedgekeurd [4].
  • Of de ziekte in de familie voorkomt, hangt af van het type: bij de meeste mensen met CLL komt de ziekte niet in de familie voor [5]. Vraag voor andere typen advies aan je hematoloog.
  • Alleen je hematoloog kan je persoonlijke prognose inschatten, omdat die je volledige klinische beeld kent.

Als je dit leest een dag of twee nadat je de diagnose leukemie hebt gekregen, wil ik iets zeggen voordat we naar de cijfers gaan. Nu de overlevingskans bij leukemie opzoeken is een van de moeilijkste dingen die je kunt doen, zeker als je bang en waarschijnlijk uitgeput bent. Daar is moed voor nodig. Laten we dus rustig aan doen en eerlijk zijn, want aan eerlijkheid heb je meer dan aan valse geruststelling.

Laten we beginnen met wat de Europese gegevens laten zien. In het EUROCARE-5-onderzoek steeg de relatieve vijfjaarsoverleving bij volwassenen van 15 jaar en ouder met chronische myeloïde leukemie (CML) van 32,3% voor mensen die in 1997 tot 1999 hun diagnose kregen naar 54,4% voor mensen die in 2006 tot 2008 hun diagnose kregen. Bij AML (zonder APL) steeg die slechts van 12,6% naar 14,8% [2]. In de latere EUROCARE-6-analyse van mensen van 15 tot 39 jaar, gebaseerd op diagnoses uit 2006 tot 2013, bedroeg de relatieve vijfjaarsoverleving ongeveer 60% voor ALL en AML, 85% voor APL en 93% voor CML [1].

Deze twee reeksen cijfers verschillen doordat ze afkomstig zijn uit twee EUROCARE-onderzoeken, die gegevens uit bevolkingsgerichte kankerregistraties in heel Europa gebruiken en verschillende leeftijden en jaren bestrijken [1][2]. Een overlevingscijfer is een statistiek over een grote groep onbekenden. Het is geen voorspelling over jou. Hieronder lees je wat deze cijfers meten, waarom ze zo sterk verschillen tussen typen leukemie en waarom het cijfer dat je zojuist zag misschien al achterhaald is.

Wat overlevingsstatistieken bij leukemie je werkelijk vertellen

Overlevingspercentages kunnen gemakkelijk aanvoelen als een aftelklok. Dat zijn ze niet, en leukemie is ook niet één ziekte.

Een overlevingsstatistiek kijkt terug, niet vooruit. Ze vertelt hoe het een grote groep mensen is vergaan die jaren geleden hun diagnose kregen [1]. Ze kan geen rekening houden met wie jij bent, hoe jouw specifieke leukemie zich gedraagt of welke behandeling je volgende maand krijgt. Bovendien verzamelen Europese kankerregistraties niet systematisch informatie over moleculaire kenmerken of ontvangen behandelingen [1].

Wat de "relatieve vijfjaarsoverleving" werkelijk meet

Een cijfer dat je vaak tegenkomt, is de relatieve vijfjaarsoverleving. Eenvoudig gezegd vergelijkt dit hoeveel patiënten vijf jaar na de diagnose nog leven met hoeveel mensen naar verwachting nog zouden leven in de algemene bevolking met dezelfde leeftijd, hetzelfde geslacht, dezelfde woonplaats en hetzelfde kalenderjaar. Zo wordt gecorrigeerd voor overlijden door andere oorzaken [1].

"Vijf jaar" is een meetpunt, geen uiterste termijn. In de Europese gegevens over ALL lag de vijfjaarsoverleving altijd iets hoger dan het geschatte aandeel genezen patiënten. Ook na vijf jaar bleef er een klein verhoogd overlijdensrisico bestaan voor patiënten die risico bleven lopen op late effecten van de behandeling, late terugkeer van de ziekte en tweede primaire tumoren [3].

Waarom de cijfers van vandaag al achterhaald zijn

De Europese cijfers hier zijn afkomstig van mensen die tussen 1997 en 2008 [2] en tussen 2006 en 2013 [1] hun diagnose kregen. De auteurs van EUROCARE-6 noemen de relatief oude diagnoseperiode als een van de beperkingen van hun onderzoek [1]. Sindsdien zijn de behandelingen verder ontwikkeld. Kymriah, een CAR-T-celtherapie voor B-cel-ALL, werd op 23 augustus 2018 in de EU goedgekeurd [4], dus na de diagnoses waarop deze cijfers berusten.

Zie een overlevingscijfer bij leukemie daarom altijd met een kanttekening: het weerspiegelt het verleden. Vraag je hematoloog hoe nieuwere behandelingen het beeld voor jouw type veranderen.

Vijfjaarsoverleving per type leukemie

Als je één ding uit dit artikel onthoudt, laat het dan dit zijn: er is niet één overlevingspercentage voor leukemie dat de moeite waard is om te onthouden. In de Europese gegevens varieerde de vijfjaarsoverleving bij volwassenen van 14,8% tot 69,0%, afhankelijk van het type [2]. Alle typen op één hoop gooien verhult dus meer dan het duidelijk maakt. Als je niet zeker weet hoe leukemie zich verhoudt tot andere vormen van bloedkanker, legt onze gids over soorten bloedkanker leukemie, lymfoom, myeloom en MDS uit.

Deze tabel vergelijkt de relatieve vijfjaarsoverleving in Europa voor volwassenen van 15 jaar en ouder.

Type leukemie1997 tot 19992006 tot 2008Goed om te weten
Chronische lymfatische leukemie / kleincellig lymfocytair lymfoom (CLL/SLL)66,1%69,0%Ontwikkelt zich doorgaans zeer langzaam, en niet iedereen heeft meteen behandeling nodig [6]
Acute promyelocytenleukemie (APL)50,1%61,9%Apart gerapporteerd van andere vormen van AML. De vijfjaarsoverleving was 85% bij mensen van 15 tot 39 jaar [1]
Chronische myeloïde leukemie (CML)32,3%54,4%De grootste stijging van de vijf groepen. De eerstelijnsbehandeling is een tyrosinekinaseremmer (TKI) [7]
Precursor-lymfoblastische leukemie / lymfoom (waaronder ALL)29,8%41,1%Combineert leukemie en lymfoom. Bij ALL verschilt de overleving sterk per leeftijd (zie hieronder) [3]
Acute myeloïde leukemie (AML), exclusief APL12,6%14,8%De laagste overleving van de vijf groepen. Komt vaker voor bij ouderen [8]

Bron: EUROCARE-5, 30 kankerregistraties in 20 Europese landen, voor leeftijd gestandaardiseerde relatieve vijfjaarsoverleving [2]. De cijfers voor APL zijn niet voor leeftijd gestandaardiseerd.

Chronische lymfatische leukemie (CLL)

CLL had de hoogste vijfjaarsoverleving van de vijf groepen in de tabel [2]. Cancer Research UK voegt daaraan toe dat veel mensen met CLL geen symptomen hebben [6].

Als je CLL in een heel vroeg stadium hebt, heb je mogelijk niet meteen behandeling nodig [6]. Je hematoloog kan een afwachtend beleid voorstellen, ook wel "watch and wait" genoemd. Cancer Research UK beschrijft dit als een optie bij sommige langzaam groeiende vormen van kanker die geen symptomen veroorzaken, waaronder CLL [9]. De organisatie voegt toe dat het bij sommige langzaam groeiende vormen van kanker veilig is om de behandeling uit te stellen, en dat meteen behandelen niet altijd betekent dat je meer kans hebt om te genezen of langer te leven [9]. Als je hematoloog voorstelt om je onder controle te houden, is dat een medische beslissing, geen verwaarlozing.

Acute lymfatische leukemie (ALL)

ALL is de meest voorkomende vorm van kanker bij kinderen van 0 tot 14 jaar [3], en de verschillen tussen leeftijdsgroepen zijn groot. In een Europees onderzoek onder jonge mensen bij wie de diagnose begin jaren 2000 werd gesteld, genas naar schatting 90% van de kinderen van 1 tot 4 jaar, tegenover 48% van de mensen van 20 tot 24 jaar [3].

De 41,1% in de tabel heeft betrekking op volwassenen, omvat lymfoblastische leukemie en lymfoom samen en meet overleving in plaats van genezing. Vergelijk dit cijfer dus niet rechtstreeks met de bovenstaande genezingscijfers [2][3].

Chronische myeloïde leukemie (CML)

CML is een goed voorbeeld van waarom oude statistieken misleidend kunnen zijn. De auteurs van EUROCARE-6 merken op dat de overleving bij CML aanzienlijk is verbeterd sinds imatinib begin jaren 2000 onderdeel werd van de behandeling [1].

Volgens de aanbevelingen van het European LeukemiaNet uit 2020 hebben de meeste patiënten met CML in de chronische fase nu een normale levensverwachting. Bij sommige mensen met een aanhoudende diepe moleculaire respons kan worden overwogen de behandeling te stoppen, met behandelingsvrije remissie als doel [7]. Als een cijfer over CML dat je hebt gezien somber overkomt, controleer dan hoe recent het is.

Acute myeloïde leukemie (AML)

Ik zal eerlijk tegen je zijn, want dat verdien je. Van de groepen in de tabel had AML (exclusief APL) de laagste vijfjaarsoverleving: 14,8% voor volwassenen bij wie de diagnose in 2006 tot 2008 werd gesteld [2]. De NHS merkt op dat AML op elke leeftijd kan worden vastgesteld, maar vaker voorkomt bij ouderen [8].

Achter dat ene cijfer gaat veel schuil. APL, dat in de Europese onderzoeken afzonderlijk wordt gerapporteerd, vormt een uitzondering: de vijfjaarsoverleving was 85% bij mensen van 15 tot 39 jaar [1]. Als je AML hebt, vraag je hematoloog dan hoe je leeftijd, je algemene gezondheid en de genetische kenmerken van je leukemiecellen je vooruitzichten beïnvloeden.

Levensverwachting bij leukemie per leeftijdsgroep

Als je op "levensverwachting bij leukemie" hebt gezocht in de hoop te weten hoeveel tijd je nog hebt, begrijp ik die behoefte helemaal. Maar ook de levensverwachting is hier een bevolkingsstatistiek, geen aftelklok voor één persoon.

Leeftijd heeft wel invloed op de cijfers. In EUROCARE-5 nam de overleving af naarmate de leeftijd toenam [2]. Bij jongere mensen bleek uit de EUROCARE-6-analyse dat de overleving bij alle typen ALL en bij AML slechter was voor mensen van 15 tot 39 jaar dan voor kinderen, maar bij CML juist beter [1]. Mogelijke verklaringen zijn volgens de auteurs verschillen tussen behandelprotocollen voor kinderen en volwassenen, hogere behandelingstoxiciteit bij jongvolwassenen en een lagere deelname aan klinische onderzoeken dan bij kinderen [1].

De gegevens over ALL laten het leeftijdspatroon het duidelijkst zien. Deze tabel geeft het geschatte percentage genezen patiënten bij wie de diagnose begin jaren 2000 werd gesteld.

Leeftijd bij diagnoseGeschat percentage genezen patiënten
Jonger dan 1 jaar58%
1 tot 4 jaar90%
5 tot 9 jaar86%
10 tot 14 jaar77%
15 tot 19 jaar51%
20 tot 24 jaar48%

Bron: Europees onderzoek naar ALL bij mensen van 0 tot 24 jaar [3]. In dit onderzoek betekent genezen dat de sterfte onder de patiënten naar schatting gelijk is aan die van de rest van de bevolking met dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht.

Als je ouder bent, zie dat gemiddelde dan alsjeblieft niet als je lot. Hetzelfde woord omvat een kind met ALL en een volwassene met AML, en een gecombineerd cijfer doet geen van beiden recht. Vraag je hematoloog hoe je leeftijd, conditie, andere aandoeningen en doelen je behandelplan beïnvloeden.

35.2 hoop

Waarom de overlevingscijfers bij leukemie zijn verbeterd

Het helpt om te weten welke kant de trendlijn opgaat, vooral op een moeilijke dag. In de Europese gegevens gaat die omhoog, en bij sommige typen zelfs sterk [2]. Bij mensen van 15 tot 39 jaar steeg de relatieve vijfjaarsoverleving tussen de follow-upperioden 2004 tot 2006 en 2010 tot 2014 met 11 procentpunten voor ALL, 8 voor AML en 11 voor CML [1].

De auteurs van EUROCARE-6 schrijven de stijging toe aan betere prognosebepaling en risicogestuurde behandeling op basis van meer inzicht in de genetische veranderingen bij deze vormen van leukemie, meer gebruik van doelgerichte therapieën en betere ondersteunende zorg en reddingsbehandelingen [1]. De auteurs van EUROCARE-5 schrijven dat het brede gebruik van nieuwe en effectievere behandelingen waarschijnlijk een groot deel van de stijging verklaart [2].

Een nieuwere optie is CAR-T-celtherapie. Kymriah bevat de eigen T-cellen van de patiënt (een type witte bloedcel), die genetisch zijn aangepast om een eiwit genaamd CAR aan te maken. Dit kan zich hechten aan een eiwit op kankercellen dat CD19 heet. In de EU is het goedgekeurd voor B-cel-ALL bij kinderen en jongvolwassenen tot 25 jaar bij wie de kanker niet reageerde op een eerdere behandeling, twee of meer keer is teruggekomen of is teruggekomen na een stamceltransplantatie [4]. In het belangrijkste onderzoek onder 92 kinderen en jongvolwassenen had ongeveer 66% een complete respons binnen 3 maanden na de behandeling. Dat betekent dat er geen tekenen van kanker meer waren, maar bij de meeste patiënten treden ernstige bijwerkingen op [4].

Is leukemie genetisch of erfelijk?

Als je "is leukemie genetisch" of "is leukemie erfelijk" in een zoekveld typt, denk je misschien aan je kinderen of aan je eigen risico. Laten we het stap voor stap bekijken.

Het verschil tussen genetisch en erfelijk

De twee woorden worden gebruikt alsof ze hetzelfde betekenen. Dat is niet zo. "Genetisch" betekent dat iets met genen te maken heeft. "Erfelijk" betekent dat iets binnen een familie wordt doorgegeven. Bij leukemie kijken artsen naar genetische veranderingen in de kankercellen om de vooruitzichten in te schatten en een behandeling te kiezen [1]. Dat is een andere vraag dan of de ziekte in je familie voorkomt.

Wanneer de familiegeschiedenis wel van belang is

Cancer Research UK bespreekt dit voor CLL. Volgens de organisatie is er bij sommige mensen met CLL sprake van een erfelijke genetische verandering, maar hebben de meeste mensen met CLL geen familiegeschiedenis van de ziekte [5]. Je risico is hoger als een naast familielid (een ouder, broer, zus of kind) CLL heeft, maar de meeste mensen met een familiegeschiedenis van CLL krijgen de ziekte zelf niet [5].

Vraag bij andere typen leukemie aan je hematoloog of je familiegeschiedenis in jouw geval van belang is. Als meerdere naaste familieleden bloedkanker hebben gehad, meld dit dan aan je behandelteam en vraag of erfelijkheidsadvies zinvol is voor je familie.

Wat de prognose van een individu bepaalt

Hier krijg je weer wat grip terug. Een overlevingspercentage beschrijft een vaststaand verleden, maar sommige factoren die je zorg bepalen, zijn nog in ontwikkeling.

Het Europese onderzoek wijst op het type leukemie en de leeftijd van de persoon [2], en op de genetische kenmerken van de leukemiecellen, die artsen gebruiken om de vooruitzichten in te schatten en een behandeling te kiezen [1]. Ook waar je wordt behandeld, kan van belang zijn. EUROCARE-5 stelde vast dat de overleving in Oost-Europa lager was dan in andere regio's. Volgens de auteurs wijzen de aanhoudende verschillen binnen Europa op verschillen in de kwaliteit van de zorg en de beschikbaarheid van nieuwe behandelingen [2].

Een latere EUROCARE-6-analyse liet zien dat de vijfjaars- en tienjaarsoverleving bij AML hoger was in landen in het hoogste kwartiel van de nationale zorguitgaven dan in het laagste kwartiel [10]. Dat is een verband tussen landen, geen bewijs voor wat er met jou zou gebeuren.

Dit alles vertelt je niet waar je je moet laten behandelen. Het is wel een reden om te vragen naar klinische studies en een second opinion.

✓ Wel doen✗ Niet doen
Vraag naar je precieze subtype en de genetische markers van je leukemieEen gecombineerd overlevingscijfer voor alle typen op je eigen situatie toepassen
Vraag of een klinische studie bij jouw situatie pastAannemen dat oudere statistieken de behandelingen weerspiegelen die nu beschikbaar zijn
Overweeg een second opinion in een gespecialiseerd kankercentrumOnlineforums als vervanging voor je behandelteam zien
Vertel je team als bloedkanker vaak in je familie voorkomtSymptomen of zorgen verbergen om een "makkelijke" patiënt te lijken

Symptomen van bloedkanker in een gevorderd stadium begrijpen

Sommigen van jullie zijn hier terechtgekomen na het zoeken naar "symptomen laatste stadium bloedkanker" of "bloedkanker stadium 3". Ik wil hier zorgvuldig mee omgaan, want achter die zoekopdracht kan veel angst zitten.

Eerst iets over stadia. Voor CLL beschrijft Cancer Research UK twee stadiëringssystemen: Binet, met de stadia A, B en C, en Rai, met de stadia 0 tot 4 [11]. Voor CML gebruiken artsen volgens deze organisatie fasen in plaats van stadia. Afhankelijk van het systeem zijn dat er twee (chronische fase en blastenfase) of drie (chronische fase, acceleratiefase en blastenfase) [12]. "Bloedkanker stadium 3" beschrijft dus niet één specifieke situatie, en een lijst met symptomen van het "laatste stadium" van het ene type hoeft niet te passen bij een ander type. Vraag je hematoloog hoe jouw type wordt ingedeeld.

De NHS noemt de volgende belangrijkste symptomen van acute myeloïde leukemie [8]:

  • je erg moe of zwak voelen
  • er bleker uitzien dan normaal
  • kortademigheid
  • snel of zonder duidelijke reden bloedingen of blauwe plekken krijgen
  • vaak ziek worden, of langer dan normaal nodig hebben om te herstellen van ziekten
  • koorts
  • pijn in de botten of gewrichten
  • een opgezette buik
  • gezwollen lymfeklieren

Maar betrek die symptomen alsjeblieft niet zomaar op jezelf om vervolgens van het ergste uit te gaan. De NHS benadrukt dat deze symptomen heel vaak voorkomen en door veel verschillende aandoeningen kunnen worden veroorzaakt. Als je ze hebt, betekent dat niet dat je zeker AML hebt [8]. Alleen je eigen team kan, met je bloeduitslagen voor leukemie en andere bevindingen erbij, vertellen hoe je er werkelijk voor staat.

Merk je symptomen op die je bang maken, bel dan je behandelteam. Het is geen vonnis dat je vanavond alleen hoeft te dragen. Zorg je voor iemand bij wie de ziekte is gevorderd, vraag dan aan het behandelteam wat je kunt verwachten en wie je op elk moment kunt bellen.

Leven met onzekerheid

Niemand geeft je een handleiding voor de tijd ertussenin. Je bent niet genezen en verkeert niet in een crisis; je wacht, houdt je bloedwaarden in de gaten en leeft van scan naar scan. Die onzekerheid is op zichzelf al zwaar. Als je gevoelens van dag tot dag wisselen, legt onze gids over de emotionele fasen na een kankerdiagnose uit wat je kunt verwachten.

Maak het kleiner: probeer niet de komende vijf jaar te voorspellen, maar richt je op de volgende beslissing, of dat nu deze kuur, deze scan of deze week betreft. Steun op anderen: geef vrienden en familie een concrete taak, zoals vervoer naar de chemo of een maaltijd op donderdag. Een lotgenotengroep kan je in contact brengen met mensen die iets vergelijkbaars meemaken.

Verhalen kunnen ook helpen. Kyriakos kreeg op zijn dertiende de diagnose leukemie. In Kyriakos Stenos: de wereld ontdekken en volop leven vertelt hij dat humor een grote rol speelt in zijn dagelijks leven. Amelia kreeg op haar vierde de diagnose ALL. In Amelia Deane: een leven vol kleur vormgeven vertelt ze dat haar familie en alles wat creatief is, zoals kunst, muziek en films, haar door de behandeling heen hielpen. Als het je helpt om te zien hoe het leven na de behandeling eruit kan zien, biedt deze gids over wat het betekent om kanker te hebben overleefd een toegankelijk beginpunt.

Probeer het googelen te beperken. Midden in de nacht steeds opnieuw overlevingsstatistieken lezen kan de angst verder versterken. Leg je telefoon neer. De cijfers zijn er morgen ook nog, wanneer je er minder alleen voor staat.

35.3 overleven

Vragen aan je hematoloog over je prognose

Statistieken op internet helpen je maar tot op zekere hoogte. De stap van een algemeen overlevingspercentage bij leukemie naar jouw werkelijke vooruitzichten maak je in de spreekkamer van je hematoloog. Neem deze lijst mee naar je volgende afspraak:

  • Wat is mijn precieze subtype leukemie?
  • Welke genetische of chromosomale kenmerken heeft mijn ziekte, en wat betekenen die voor mijn prognose?
  • In hoeverre zijn de gepubliceerde overlevingsstatistieken wel of niet van toepassing op mijn specifieke situatie?
  • Wat zal mijn reactie op de eerste behandelronde ons vertellen?
  • Kom ik in aanmerking voor klinische studies?
  • Zou een second opinion zinvol zijn, en kunt u helpen die te regelen?

Schrijf de antwoorden op, of neem iemand mee die dat kan doen. Een overzichtsartikel uit 2003 in het Journal of the Royal Society of Medicine meldt dat 40 tot 80% van de medische informatie die zorgverleners geven onmiddellijk wordt vergeten [13].

Veelgestelde vragen

Is leukemie te genezen?

Dat hangt af van het type en de leeftijd. In een Europese studie naar ALL was naar schatting 90% genezen van de kinderen van 1 tot 4 jaar die begin jaren 2000 de diagnose kregen. Dat betekent dat hun sterfte naar schatting overeenkomt met die van de rest van de bevolking van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht [3]. Volgens de aanbevelingen van European LeukemiaNet hebben de meeste patiënten met CML in de chronische fase tegenwoordig een normale levensverwachting [7]. Vraag bij andere typen aan je hematoloog wat genezing of langdurige remissie voor jou zou kunnen betekenen.

Welk type leukemie is het ernstigst?

In de Europese gegevens over volwassenen had AML (exclusief APL) de laagste vijfjaarsoverleving van de gerapporteerde groepen: 14,8% voor mensen die in 2006 tot 2008 de diagnose kregen. Voor APL, dat afzonderlijk werd gerapporteerd, was dit 61,9% [2].

Kun je na leukemie nog lang leven?

Voor sommige mensen wel. Volgens de aanbevelingen van European LeukemiaNet hebben de meeste patiënten met CML in de chronische fase tegenwoordig een normale levensverwachting [7]. Cancer Research UK stelt dat CLL zich doorgaans heel langzaam ontwikkelt [6], en dat sommige mensen bij wie een afwachtend beleid wordt gevolgd nooit behandeling nodig hebben [9].

Hoe nauwkeurig zijn overlevingspercentages bij leukemie?

Ze beschrijven groepen, geen individuen. Schattingen op bevolkingsniveau weerspiegelen de overleving van alle patiënten met een bepaalde vorm van kanker binnen de bevolking die een kankerregistratie bestrijkt. Europese kankerregistraties verzamelen niet systematisch moleculaire informatie of gegevens over de behandelingen die patiënten kregen [1]. Ze zijn bovendien gebaseerd op oudere diagnoses: de recentste Europese cijfers in dit artikel gaan over mensen die tot en met 2013 de diagnose kregen [1].

Is leukemie erfelijk?

Bij CLL meestal niet. Volgens Cancer Research UK komt CLL bij de meeste mensen met deze ziekte niet in de familie voor, al is je risico hoger als een naast familielid CLL heeft [5]. Vraag voor andere typen advies aan je hematoloog.

Het getal op het scherm is niet jouw verhaal

Denk terug aan waar we begonnen: jij, bang, op zoek naar een overlevingspercentage bij leukemie in een moeilijke week. De cijfers zijn gemiddelden uit het verleden. Jouw type, jouw leeftijd en jouw eigen onderzoeksuitslagen vertellen je meer dan welk gecombineerd cijfer ook.

Dit is dus je volgende stap, en het is een kleine. Zet je vragen op papier, neem ze mee naar je hematoloog en laat dat gesprek, met een echte arts die jouw situatie werkelijk kent, je vooruitzichten bepalen. Niet een statistiek. Niet een zoekresultaat. Een percentage beschrijft een groep. Het zou nooit jou kunnen beschrijven.

Referenties

[1] Trama, A., Geerdes, E. E., Demuru, E., De Angelis, R., Karim-Kos, H. E., Troussard, X., Bennett, D., Marcos-Gragera, R., Kuehni, C. E., Liu, H., Bernasconi, A., Vener, C., Guevara, M., Zwaan, C. M., Mayer-da-Silva, A., Paapsi, K., Ragusa, R., Smith, O. P., & EUROCARE-6-werkgroep. (2025). Overleving van Europese kinderen, adolescenten en jongvolwassenen bij wie in de periode 2000-2013 hematologische maligniteiten zijn vastgesteld: Resultaten van EUROCARE-6, een populatieonderzoek. European Journal of Cancer, 222, Artikel 115336. https://doi.org/10.1016/j.ejca.2025.115336

[2] Sant, M., Minicozzi, P., Mounier, M., Anderson, L. A., Brenner, H., Holleczek, B., Marcos-Gragera, R., Maynadié, M., Monnereau, A., Osca-Gelis, G., Visser, O., De Angelis, R., & EUROCARE-5-werkgroep. (2014). Overleving bij hematologische maligniteiten in Europa tussen 1997 en 2008 naar regio en leeftijd: Resultaten van EUROCARE-5, een populatieonderzoek. The Lancet Oncology, 15(9), 931-942. https://doi.org/10.1016/S1470-2045(14)70282-7

[3] Gatta, G., Rossi, S., Foschi, R., Trama, A., Marcos-Gragera, R., Pastore, G., Peris-Bonet, R., Stiller, C., Capocaccia, R., & EUROCARE-werkgroep. (2013). Trends in overleving en genezing bij Europese kinderen, adolescenten en jongvolwassenen bij wie tussen 1982 en 2002 acute lymfatische leukemie is vastgesteld. Haematologica, 98(5), 744-752. https://doi.org/10.3324/haematol.2012.071597

[4] Europees Geneesmiddelenbureau. (2026, 1 september). Kymriah. Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/kymriah

[5] Cancer Research UK. (2024, 30 augustus). Risicofactoren en oorzaken van chronische lymfatische leukemie (CLL). Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/chronic-lymphocytic-leukaemia-cll/risks-causes

[6] Cancer Research UK. (2024, 25 september). Chronische lymfatische leukemie (CLL). Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/chronic-lymphocytic-leukaemia-cll

[7] Hochhaus, A., Baccarani, M., Silver, R. T., Schiffer, C., Apperley, J. F., Cervantes, F., Clark, R. E., Cortes, J. E., Deininger, M. W., Guilhot, F., Hjorth-Hansen, H., Hughes, T. P., Janssen, J. J. W. M., Kantarjian, H. M., Kim, D. W., Larson, R. A., Lipton, J. H., Mahon, F. X., Mayer, J., . . . Hehlmann, R. (2020). Aanbevelingen van European LeukemiaNet uit 2020 voor de behandeling van chronische myeloïde leukemie. Leukemia, 34(4), 966-984. https://doi.org/10.1038/s41375-020-0776-2

[8] NHS. (2026, 9 september). Symptomen van acute myeloïde leukemie. Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.nhs.uk/conditions/acute-myeloid-leukaemia/symptoms/

[9] Cancer Research UK. (2024, 18 juli). Afwachtend beleid. Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/watch-and-wait

[10] Vener, C., Lillini, R., De Angelis, R., Bonfarnuzzo, S., Poirel, H. A., Trama, A., Visser, O., Troussard, X., Marcos-Gragera, R., Maynadié, M., Demuru, E., Di Benedetto, C., Johannesen, T. B., Solans, M., Paapsi, K., Guevara, M., Mousavi, S. M., Blum, M., Von Moos, R., . . . EUROCARE-6-werkgroep. (2025). Langetermijnoverleving bij myeloïde neoplasieën en nationale zorguitgaven: Een retrospectief populatieonderzoek van EUROCARE-6. European Journal of Cancer, 220, Artikel 115231. https://doi.org/10.1016/j.ejca.2025.115231

[11] Cancer Research UK. (2024, 6 september). Stadiëring van chronische lymfatische leukemie (CLL). Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/chronic-lymphocytic-leukaemia-cll/staging

[12] Cancer Research UK. (2025, 12 juni). Stadia (fasen) van chronische myeloïde leukemie (CML). Geraadpleegd op 15 november 2026, via https://cancerresearchuk.org/about-cancer/chronic-myeloid-leukaemia-cml/stages

[13] Kessels, R. P. C. (2003). Het onthouden van medische informatie door patiënten. Journal of the Royal Society of Medicine, 96(5), 219-222. https://doi.org/10.1177/014107680309600504

Dit artikel biedt uitsluitend informatieve ondersteuning en is geen vervanging voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd uw zorgverlener bij medische beslissingen.

YARN project logo

Deze inhoud is gemaakt tijdens het project YARN, medegefinancierd in het kader van het EU4Health-programma in 2025-2028 (subsidieovereenkomst nr. 101219053).