Calculator voor creatinineklaring en carboplatinedosis

Waarom de nierfunctie belangrijk is bij chemotherapie

Veel geneesmiddelen tegen kanker verlaten het lichaam via de nieren: carboplatine en cisplatine, methotrexaat, capecitabine, sommige immunotherapieën en veel ondersteunende medicijnen. Als de nieren een middel langzaam klaren, blijft er langer meer van in het bloed, waardoor de kans op bijwerkingen toeneemt. Daarom wordt vóór elke cyclus een creatininebloedtest gedaan en daarom praat uw team over uw klaring.

Creatinine is een afvalstof uit de spieren. De waarde in het bloed stijgt als de nieren minder filteren, maar hangt ook af van hoeveel spiermassa u heeft, en daar komen de formules om de hoek kijken.

Cockcroft-Gault, eGFR en gemeten GFR

Cockcroft en Gault publiceerden hun vergelijking in 1976 op basis van 249 mannen; de factor 0.85 voor vrouwen werd later toegevoegd. Ze schat de creatinineklaring in milliliter per minuut op basis van leeftijd, gewicht, geslacht en serumcreatinine, en is nog steeds de vergelijking waarvoor de meeste chemotherapieprotocollen zijn opgesteld.

De eGFR op uw labuitslag komt meestal uit de CKD-EPI-vergelijking en is genormaliseerd naar een standaard lichaamsoppervlak van 1.73 m², dus is die niet rechtstreeks uitwisselbaar met Cockcroft-Gault, al liggen de uitkomsten bij mensen met een gemiddeld postuur vaak dicht bij elkaar. Beide overschatten de functie bij mensen die spiermassa hebben verloren, en beide kunnen misleidend zijn bij obesitas. Als een beslissing op het randje ligt, meten ziekenhuizen de GFR rechtstreeks met een tracer of met een urineverzameling over een vaste tijd.

Europese laboratoria rapporteren creatinine in µmol/L, Amerikaanse bronnen in mg/dL; door µmol/L te delen door 88.4 rekent u om tussen beide.

Hoe de Calvert-formule een dosis carboplatine bepaalt

Carboplatine is bijzonder: in plaats van mg/m² wordt de dosis gekozen om een beoogde blootstelling te bereiken, de oppervlakte onder de concentratie-tijdcurve (AUC). Calvert en collega's lieten in 1989 zien dat dosis (mg) = AUC × (GFR + 25), waarbij 25 staat voor de kleine hoeveelheid van het middel die op andere manieren dan via de nieren wordt uitgescheiden.

Protocollen mikken meestal op een AUC van 5 of 6 bij behandeling met genezende bedoeling en op 4 tot 5 wanneer carboplatine met andere middelen wordt gecombineerd of aan kwetsbaardere patiënten wordt gegeven. Omdat moderne gestandaardiseerde creatininebepalingen lagere waarden geven dan de oudere bepalingen waarop de formule is gebaseerd, adviseerde het US National Cancer Institute in 2010 om de gebruikte GFR te begrenzen op 125 mL/min om overdosering te voorkomen, en de meeste Europese centra doen hetzelfde.

Waarom uw dosis kan afwijken van deze berekening

• Uw centrum kan gemeten GFR, eGFR of een ander gewicht (ideaal of aangepast) in de vergelijking gebruiken.
• Doses worden afgerond naar praktische hoeveelheden, soms in vaste banden.
• Lage bloedplaatjes na een vorige kuur leiden meestal tot een lagere AUC of uitstel.
• Protocollen bepalen maximale doses ongeacht de formule.
• De nierfunctie verandert: uitdroging, contrastmiddel of ontstekingsremmende pijnstillers kunnen het creatinine tijdelijk verhogen, en vóór de dosering kan dan een herhaalde test worden gevraagd.

Goed voor uw nieren zorgen tijdens de behandeling

Drink op behandeldagen en de dagen erna voldoende, zoals uw team adviseert, en vertel over elk geneesmiddel en supplement dat u gebruikt, vooral ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, die de doorbloeding van de nieren verminderen. Meld braken of diarree waardoor u geen vocht binnenhoudt, en ook zwelling van de benen of een duidelijke afname van de hoeveelheid urine die u plast.

Vragen om aan uw team te stellen

Neem de uitslag mee en vraag:

• Welke maat voor nierfunctie gebruikt u voor mijn dosering, en wat was mijn laatste waarde?
• Op welke beoogde AUC is mijn carboplatine ingesteld, en waarom?
• Is mijn dosis begrensd, in een band ingedeeld of verlaagd?
• Zijn er andere medicijnen die ik gebruik die belastend zijn voor de nieren?