Kalkulator klirensu kreatyniny i dawki karboplatyny

Dlaczego czynność nerek ma znaczenie w chemioterapii

Wiele leków onkologicznych jest usuwanych z organizmu przez nerki: karboplatyna i cisplatyna, metotreksat, kapecytabina, niektóre immunoterapie oraz wiele leków wspomagających. Jeśli nerki usuwają lek wolniej, większa jego ilość dłużej pozostaje we krwi, co zwiększa działania niepożądane. Dlatego przed każdym cyklem wykonuje się badanie kreatyniny we krwi i dlatego zespół leczący mówi o Twoim klirensie.

Kreatynina jest produktem przemiany materii mięśni. Jej stężenie we krwi rośnie, gdy nerki filtrują mniej, ale zależy też od tego, ile masz masy mięśniowej — i tu pomagają wzory.

Cockcroft-Gault, eGFR i mierzony GFR

Cockcroft i Gault opublikowali swoje równanie w 1976 roku na podstawie danych od 249 mężczyzn; współczynnik 0.85 dla kobiet dodano później. Równanie szacuje klirens kreatyniny w mililitrach na minutę na podstawie wieku, masy ciała, płci i stężenia kreatyniny w surowicy i nadal jest to równanie, dla którego opracowano większość protokołów chemioterapii.

Wartość eGFR wydrukowana na wyniku z laboratorium zwykle pochodzi z równania CKD-EPI i jest znormalizowana do standardowej powierzchni ciała 1.73 m², więc nie można jej bezpośrednio zamieniać z wynikiem Cockcroft-Gault, chociaż u osób o przeciętnej budowie oba wyniki są do siebie zbliżone. Oba zawyżają czynność nerek u osób, które straciły masę mięśniową, i oba mogą wprowadzać w błąd w otyłości. Gdy decyzja jest graniczna, w szpitalu mierzy się GFR bezpośrednio za pomocą znacznika lub czasowej zbiórki moczu.

Europejskie laboratoria podają kreatyninę w µmol/L, a źródła amerykańskie w mg/dL; podzielenie wartości w µmol/L przez 88.4 przelicza ją na mg/dL.

Jak wzór Calvert wyznacza dawkę karboplatyny

Karboplatyna jest nietypowa: zamiast mg/m² dawkę dobiera się tak, aby osiągnąć docelową ekspozycję, czyli pole pod krzywą stężenie-czas (AUC). Calvert i współpracownicy wykazali w 1989 roku, że dawka (mg) = AUC × (GFR + 25), gdzie 25 oznacza niewielką ilość leku usuwaną drogami innymi niż nerki.

Protokoły zwykle zakładają AUC 5 lub 6 w leczeniu prowadzonym z intencją wyleczenia oraz 4 do 5, gdy karboplatyna jest łączona z innymi lekami lub podawana osobom bardziej osłabionym. Ponieważ nowoczesne standaryzowane oznaczenia kreatyniny dają niższe wyniki niż starsze metody, na których oparto ten wzór, US National Cancer Institute zalecił w 2010 roku, aby używany GFR ograniczać do 125 mL/min, by uniknąć przedawkowania, i większość europejskich ośrodków robi tak samo.

Dlaczego Twoja dawka może różnić się od tego wyliczenia

• Twój ośrodek może używać mierzonego GFR, eGFR lub innej masy ciała (należnej albo skorygowanej) w równaniu.
• Dawki zaokrągla się do praktycznych wartości, czasem do stałych przedziałów dawkowania.
• Niska liczba płytek krwi po poprzednim cyklu zwykle prowadzi do niższego AUC lub opóźnienia.
• Protokoły określają maksymalne dawki niezależnie od wzoru.
• Czynność nerek się zmienia: odwodnienie, środek kontrastowy lub przeciwzapalne leki przeciwbólowe mogą przejściowo podnieść kreatyninę, dlatego przed podaniem dawki czasem zleca się powtórne badanie.

Jak dbać o nerki podczas leczenia

Pij wystarczająco dużo płynów w dniach leczenia i w kolejnych dniach, zgodnie z zaleceniami zespołu leczącego, i poinformuj go o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach, zwłaszcza o przeciwzapalnych lekach przeciwbólowych, takich jak ibuprofen, które zmniejszają przepływ krwi przez nerki. Zgłoś wymioty lub biegunkę, przez które nie możesz utrzymać nawodnienia, a także obrzęk nóg albo wyraźny spadek ilości oddawanego moczu.

Pytania, które warto zadać swojemu zespołowi

Weź wynik ze sobą i zapytaj:

• Jakiej miary czynności nerek używacie do ustalania mojej dawki i jaka była moja ostatnia wartość?
• Na jakie docelowe AUC ustawiono moją karboplatynę i dlaczego?
• Czy moja dawka została ograniczona, przypisana do przedziału dawkowania lub zmniejszona?
• Czy któryś z moich innych leków może obciążać nerki?