Kalkulator żywienia i masy ciała podczas leczenia onkologicznego

Dlaczego żywienie jest częścią leczenia onkologicznego

Od jednej piątej do dwóch trzecich osób z chorobą nowotworową doświadcza w pewnym momencie niedożywienia, w zależności od rodzaju nowotworu i jego zaawansowania. Utrata masy ciała i mięśni sprawia, że chemioterapia jest trudniejsza do zniesienia, opóźnia kolejne cykle, spowalnia powrót do zdrowia po operacji i obniża jakość życia. Mimo to spadek masy ciała bywa często traktowany jako spodziewane działanie niepożądane.

Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN) zaleca, aby każda osoba z chorobą nowotworową była oceniana pod kątem ryzyka żywieniowego w chwili rozpoznania i regularnie w trakcie leczenia, a każda osoba z grupy ryzyka została skonsultowana przez dietetyka. Ten kalkulator podaje te same wstępne wartości, od których zwykle zaczyna dietetyk.

Co oznaczają te oszacowania

Gdy zapotrzebowanie energetyczne nie jest mierzone bezpośrednio, ESPEN sugeruje przyjęcie 25 do 30 kcal na kilogram masy ciała na dobę u osób z chorobą nowotworową. Zapotrzebowanie na białko wzrasta ponad ogólną wartość referencyjną 0,83 g na kg: do ponad 1 g na kg na dobę, a nawet do 1,5 g na kg, jeśli da się to osiągnąć, aby chronić mięśnie, gdy organizm się regeneruje.

To są wartości wyjściowe. Gorączka, rany, zakażenie albo bardzo duża lub bardzo mała masa ciała zmieniają te potrzeby, a dietetyk może obliczać je na podstawie skorygowanej masy ciała zamiast rzeczywistej. Po zakończeniu leczenia zapotrzebowanie stopniowo wraca do poziomu typowego dla populacji ogólnej, co odzwierciedlają opcje powrotu do zdrowia i profilaktyki.

Utrata masy ciała, o której warto porozmawiać

ESPEN i konsensus GLIM dotyczący niedożywienia uznają utratę ponad 5 procent masy ciała w ciągu sześciu miesięcy albo ponad 2 procent, jeśli BMI jest już poniżej 20, za istotną. Kacheksja nowotworowa, czyli zespół postępującej utraty mięśni wywołanej przez guz i stan zapalny, jest definiowana przy użyciu tych samych progów.

Najważniejszy jest czas reakcji. Wsparcie żywieniowe, od porad dotyczących żywienia opartego przede wszystkim na jedzeniu i doustnych suplementów, aż po, w niektórych przypadkach, żywienie przez zgłębnik, działa znacznie lepiej wcześnie niż po wielu tygodniach pogarszania się stanu. Jeśli zmiana Twojej masy ciała jest oznaczona na tej stronie na czerwono, powiedz o tym podczas najbliższej wizyty albo zadzwoń do swojej pielęgniarki.

BMI w opiece onkologicznej

BMI zostało stworzone do opisu populacji, a nie do oceny pojedynczych osób. Ktoś może mieścić się w zdrowym zakresie, a jednocześnie tracić mięśnie i zyskiwać tkankę tłuszczową — to częsty schemat podczas leczenia, który widać w badaniach CT, ale którego nie pokazuje waga.

W trakcie aktywnego leczenia celem jest stabilna masa ciała i zachowanie siły, niezależnie od BMI. Celowa redukcja masy ciała jest zwykle odkładana na później. Po zakończeniu leczenia osiągnięcie i utrzymanie zdrowej masy ciała zmniejsza ryzyko nawrotu w przypadku kilku nowotworów, w tym raka piersi, jelita grubego i endometrium, a także obniża ryzyko chorób serca i cukrzycy, z którymi mierzy się wiele osób po leczeniu.

Jak dobrze jeść w trakcie leczenia

• Jedz małe porcje często: sześć małych posiłków jest łatwiejsze niż trzy duże, gdy apetyt jest słaby.
• Dodawaj białko do każdego posiłku i przekąski: jajka, nabiał, ryby, mięso, fasola, soczewica, tofu, orzechy.
• Zwiększaj kaloryczność bez zwiększania objętości: oliwa z oliwek, masło, śmietana, ser, masła orzechowe, pełnotłusty jogurt.
• Pij odpowiednio dużo, ale najlepiej między posiłkami, zamiast zapełniać żołądek przed jedzeniem.
• Zmiany smaku: spróbuj chłodnych potraw, wyrazistych lub słodkich smaków, plastikowych sztućców, jeśli jedzenie ma metaliczny posmak.
• Uważaj na diety restrykcyjne. ESPEN odradza diety ograniczające podaż energii u każdej osoby zagrożonej niedożywieniem, a nie ma dowodów na to, że post lub dieta ketogeniczna poprawiają wyniki leczenia nowotworów.
• Zapytaj o doustne suplementy odżywcze, jeśli nie możesz pokryć swojego zapotrzebowania jedzeniem.

Po leczeniu: masa ciała, jedzenie i ryzyko nawrotu

Zalecenia World Cancer Research Fund dla osób po leczeniu są podobne do zaleceń profilaktycznych: utrzymuj zdrową masę ciała, bądź aktywny fizycznie przez co najmniej 150 minut tygodniowo, jedz dużo warzyw, owoców, pełnych ziaren i roślin strączkowych, ogranicz czerwone i przetworzone mięso, słodzone napoje i alkohol. Ćwiczenia oporowe dwa razy w tygodniu pomagają odbudować mięśnie utracone podczas leczenia.

Jeśli Twoja masa ciała wzrosła w trakcie leczenia, co często zdarza się przy hormonoterapii lub steroidach, łagodny cel na tej stronie utrzymuje Cię powyżej poziomu energii spoczynkowej, tak aby spadek masy ciała dotyczył tkanki tłuszczowej, a nie mięśni.

Pytania do Twojego zespołu

Weź wynik ze sobą i zapytaj:

• Czy mogę skonsultować się z dietetykiem pracującym z pacjentami onkologicznymi?
• Ile masy ciała straciłem od rozpoznania i czy wymaga to działania?
• Czy powinienem stosować doustne suplementy odżywcze, a jeśli tak, to jakie?
• Czy ćwiczenia są dla mnie bezpieczne i jaki ich rodzaj pomaga najbardziej?
• Czy któreś z moich leków wpływają na apetyt lub masę ciała?